Nowe przepisy dotyczące „małego ZUS plus” mają ułatwić przedsiębiorcom korzystanie z ulgi i umożliwić szybszy powrót do opłacania niższych składek. Najważniejszą zmianą jest reset licznika, który sprawia, że od 1 stycznia 2026 r. dla przedsiębiorców spełniających warunki do ulgi otwiera się nowy, 36-miesięczny okres jej obowiązywania. Dotyczy to zarówno osób, które nigdy wcześniej nie korzystały z „małego ZUS plus”, jak i tych, które wyczerpały limit przed 2026 r. lub opłacają ulgę obecnie. Przykładowo przedsiębiorca, który zakończył korzystanie z ulgi w maju 2025 r. albo w grudniu 2025 r. wykorzystał pełne trzy lata na dotychczasowych zasadach, może już od stycznia 2026 r. ponownie opłacać obniżone składki, o ile spełnia pozostałe warunki ustawowe, które nie uległy zmianie.

Zgodnie z przepisami przedsiębiorca może korzystać z „małego ZUS plus” przez 36 miesięcy w każdym 60-miesięcznym okresie prowadzenia działalności gospodarczej. Do tego okresu wliczany jest każdy miesiąc kalendarzowy, w którym działalność była prowadzona choćby przez jeden dzień lub w którym przedsiębiorca korzystał z ulgi. Pierwszy 60-miesięczny okres rozpocznie się od miesiąca, w którym po grudniu 2025 r. przedsiębiorca zacznie prowadzić działalność z zastosowaniem „małego ZUS plus”. Kolejny taki okres liczony będzie od pierwszego miesiąca prowadzenia lub kontynuowania działalności po upływie poprzednich 60 miesięcy.

Przedsiębiorcy, którzy w grudniu nie korzystali z „małego ZUS plus”, a chcą opłacać niższe składki od 2026 r., muszą pamiętać o terminach. Zgłoszenia do ulgi należy dokonać najpóźniej do końca stycznia, wyrejestrowując się z dotychczasowego kodu ubezpieczenia i zgłaszając się z kodem właściwym dla „małego ZUS plus”, rozpoczynającym się od 0590 lub 0592. Osoby, które korzystały z ulgi do końca ubiegłego roku i nadal spełniają jej warunki, nie muszą składać nowego zgłoszenia.

W związku ze zmianą przepisów ZUS dopuścił również możliwość korekty dokumentów zgłoszeniowych. Płatnicy, którzy w styczniu zgłosili się do ubezpieczeń z kodem 0510 lub 0512, mogą dokonać korekty i przejść na „mały ZUS plus”, o ile spełniają ustawowe warunki i dokonają zgłoszenia do końca stycznia. Jeżeli przedsiębiorca rozpocznie lub wznowi działalność po 31 stycznia 2026 r. albo spełni warunki do ulgi w innym miesiącu, dokumenty powinien przekazać do ZUS w ciągu 7 dni od dnia, w którym uzyskał prawo do skorzystania z ulgi.

ZUS zwraca uwagę, że standardowe terminy zgłoszeń obowiązują także przedsiębiorców, którzy wystąpili o indywidualną interpretację przepisów i oczekują na odpowiedź. Opóźnienie w zgłoszeniu do „małego ZUS plus” skutkuje utratą prawa do ulgi na cały 2026 r. Dodatkowo każdy przedsiębiorca korzystający z ulgi w styczniu musi przekazać w deklaracji rozliczeniowej lub imiennym raporcie miesięcznym informacje o rocznym przychodzie, dochodzie, formie opodatkowania oraz podstawie wymiaru składek. Termin na złożenie tych dokumentów upływa 20 lutego.

„Mały ZUS plus” pozwala opłacać niższe składki na ubezpieczenia społeczne, których wysokość uzależniona jest od dochodu z działalności osiągniętego w poprzednim roku kalendarzowym. Z ulgi mogą skorzystać przedsiębiorcy, których roczny przychód nie przekroczył 120 tys. zł, a w przypadku krótszego okresu prowadzenia działalności limit ten ustala się proporcjonalnie do liczby dni jej wykonywania – pod warunkiem, że działalność była prowadzona co najmniej przez 60 dni. Skorzystanie z ulgi jest możliwe dopiero po zakończeniu opłacania preferencyjnych składek liczonych od minimum 30% minimalnego wynagrodzenia.

Wysokość składek w ramach „małego ZUS plus” ustalana jest na podstawie połowy przeciętnego miesięcznego dochodu z poprzedniego roku i musi mieścić się w określonym przedziale. Podstawa wymiaru nie może być niższa niż 30% minimalnego wynagrodzenia ani wyższa niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia. Oznacza to, że w 2025 r. mieści się ona w granicach od 1441,80 zł do 5652 zł. Ulga nie obejmuje składki zdrowotnej, którą przedsiębiorca musi opłacać w pełnej wysokości.

Z „małego ZUS plus” nie skorzystają osoby, które w poprzednim roku rozliczały się kartą podatkową i jednocześnie były zwolnione z VAT, prowadziły inną pozarolniczą działalność, np. jako wspólnicy spółki jawnej, a także przedsiębiorcy wykonujący działalność na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy w takim samym zakresie jak w czasie zatrudnienia w bieżącym lub poprzednim roku. ZUS przypomina również, że niższe składki oznaczają w przyszłości niższe świadczenia, w tym zasiłki chorobowe, macierzyńskie, opiekuńcze, a także emeryturę lub rentę.

fot. freepik.com
oprac. /kp/