Małe i średnie przedsiębiorstwa przywiązują coraz większą wagę do cyfryzacji i wdrażania nowych technologii. Jak wynika z raportu „Cyfryzacja w sektorze MŚP. Co przyspieszy transformację?” przygotowanego przez Bank Gospodarstwa Krajowego, główną motywacją do inwestowania w rozwiązania cyfrowe jest chęć zwiększenia efektywności działania i ograniczenia kosztów. Jednocześnie firmy napotykają na liczne bariery, przede wszystkim związane z finansowaniem tego typu projektów.

Z badań wynika, że proces transformacji cyfrowej w sektorze MŚP przyspiesza. Cyfryzacja znajduje się wysoko lub bardzo wysoko w strategii 64% przedsiębiorstw, a wiele z nich planuje wdrażanie kolejnych technologii w najbliższym roku. Mikroprzedsiębiorstwa deklarują średnio wdrożenie dwóch nowych rozwiązań, małe firmy trzech, natomiast średnie przedsiębiorstwa nawet czterech.

Najczęściej wskazywaną motywacją jest poprawa efektywności funkcjonowania firmy, którą zadeklarowało 48,9% respondentów. Kolejnymi powodami są optymalizacja kosztów (39%) oraz rosnące oczekiwania klientów i partnerów biznesowych (34,6%). Jednocześnie ponad 90% przedsiębiorstw nie wykorzystuje konkretnych wskaźników efektywności do oceny prowadzonych działań cyfrowych. Oznacza to, że w wielu przypadkach transformacja technologiczna ma charakter intuicyjny i nie jest jeszcze w pełni zarządzana w oparciu o dane.

Największą wagę do cyfryzacji przykładają przedsiębiorstwa działające w sektorze finansowym, ubezpieczeniowym i na rynku nieruchomości (69%), a także firmy przemysłowe (65,6%). W przypadku średnich podmiotów najczęściej planowane inwestycje dotyczą cyberbezpieczeństwa, natomiast mikrofirmy skupiają się przede wszystkim na narzędziach zwiększających ich widoczność w internecie.

Jednocześnie przedsiębiorcy napotykają na liczne wyzwania. – Jako bariery we wdrażaniu rozwiązań cyfrowych w małych i średnich firmach zdecydowana większość przedsiębiorców wskazuje na niepewną sytuację rynkową. Na drugim miejscu pojawiają się czynniki związane z finansowaniem transformacji. Z jednej strony to jest kwestia skomplikowanych procedur pozyskiwania takich środków, z drugiej strony część przedsiębiorstw, które są zbyt młode, mają trudność z pozyskaniem środków na tego typu działania – tłumaczy Marek Grygier, ekspert ds. transformacji cyfrowej przedsiębiorstw w BGK. Ok. 30% badanych wskazuje brak dopasowanych instrumentów finansowych jako istotną przeszkodę w cyfryzacji, podobny odsetek zwraca uwagę na brak możliwości uzyskania wsparcia finansowego, natomiast 15% przedsiębiorstw wskazuje na zbyt skomplikowany proces ubiegania się o środki.

W efekcie 64% firm finansuje transformację cyfrową przede wszystkim z kapitału własnego. Ok. 12% korzysta z instrumentów zwrotnych, a ponad 39% z bezzwrotnych form wsparcia. Wśród przedsiębiorstw korzystających tylko z jednego źródła finansowania 55% wskazuje kapitał własny, a 33% środki bezzwrotne.

Część przedsiębiorców deklaruje, że łatwiejszy dostęp do finansowania mógłby przyspieszyć lub umożliwić rozpoczęcie działań związanych z cyfryzacją. Jedna czwarta badanych firm wskazuje, że w takiej sytuacji sięgnęłaby po dotacje ze środków publicznych lub funduszy Unii Europejskiej. Jednocześnie 86% podkreśla, że nawet w przypadku braku takiego wsparcia nie zamierza rezygnować z planowanych inwestycji technologicznych. – To jest wyzwanie dla sektora bankowego, co zrobić, żeby ten element usprawnić, żeby firmy mogły częściej skorzystać ze środków dłużnych, jeśli chcą. Jeśli mamy ograniczone zasoby i środki na dotacje i instrumenty bezzwrotne, to można zastosować pewne rozwiązania, które sprawdzają się w innych sferach działania, czyli element zwrotny z częściowym umorzeniem bądź bardzo niskim kosztem finansowania. Doskonałym przykładem są środki z KPO na pożyczki – tłumaczy prof. dr hab. Marta Postuła, pierwsza wiceprezes zarządu BGK. Jednocześnie część luki finansowej starają się wypełniać instrumenty Unii Europejskiej wdrażane przez BGK w ramach regionalnych programów operacyjnych, które umożliwiają przedsiębiorstwom korzystanie z preferencyjnych pożyczek na cyfryzację.

Dostęp do finansowania zewnętrznego ma duże znaczenie także ze względu na skalę planowanych inwestycji. Ponad 27% firm zamierza zwiększyć nakłady na cyfryzację, natomiast ponad 57% planuje utrzymać je na dotychczasowym poziomie. Wysokość planowanych wydatków rośnie wraz z wielkością przedsiębiorstwa. Średnio mikrofirmy planują przeznaczyć na ten cel ok. 106 tys. zł, małe przedsiębiorstwa ok. 300 tys. zł, a średnie blisko 987 tys. zł. 14% średnich firm deklaruje nawet inwestycje sięgające 1,8 mln zł.

fot. freepik.com
oprac. /kp/