Na świecie odchodzi się od modelu, w którym młodzi ludzie zdobywają doświadczenie zawodowe dopiero po ukończeniu edukacji. W wielu krajach praca jest integralnym elementem procesu kształcenia, jednak w Polsce naukę z aktywnością zawodową łączy stosunkowo niewielki odsetek młodych osób. Jak na tle innych państw Europy wypada polski model przygotowania do wejścia na rynek pracy oraz jakie rozwiązania wspierają zdobywanie pierwszych doświadczeń zawodowych?

Z danych Eurostatu wynika, że w Polsce pracę z nauką łączy 14,2% młodych osób. Dla porównania – w Holandii odsetek ten wynosi 74,5%, w Danii 52,6%, w Austrii 46,2%, a w Niemczech 45,4%. – Przez lata funkcjonowaliśmy w przekonaniu, że najpierw zdobywa się wykształcenie, a dopiero później doświadczenie. Tymczasem rynek pracy zweryfikował tę kolejność. Dzisiaj dyplom nadal ma znaczenie, ale coraz częściej jest tylko jednym z elementów oceny kandydata. Równie ważne staje się to, czy młoda osoba miała okazję pracować przy różnego typu projektach, też w ramach wolontariatu, odbyć praktyki, współpracować z klientami czy poznać funkcjonowanie organizacji – podkreśla Krzysztof Inglot, prezes Polskiego Stowarzyszenia Outsourcingu, ekspert rynku pracy, założyciel Personnel Service.

Eksperci z Personnel Service zwracają uwagę, że Holandia, Niemcy czy Austria od lat rozwijają edukację dualną, w której nauka łączy się z regularną pracą u pracodawcy. – Dzięki temu absolwenci często kończą studia z kilkuletnim doświadczeniem zawodowym. Kanada stawia przede wszystkim na zachowanie równowagi między edukacją a pracą. Przykładem jest Quebec, gdzie uczniowie objęci obowiązkiem szkolnym mogą pracować maksymalnie 17 godzin tygodniowo, tak aby aktywność zawodowa nie odbywała się kosztem nauki. Jednocześnie praca jest traktowana jako ważny element rozwoju młodego człowieka – tłumaczą.

Australia od dawna stawia na rozwój kształcenia zawodowego (VET), dzięki czemu młodzi ludzie zdobywają pierwsze szlify praktyczne jeszcze w trakcie nauki w szkole czy na uczelni. Z kolei w Japonii popularny jest model arubaito – praca dorywcza uczniów i studentów jest tam normą, traktowaną jako cenna lekcja odpowiedzialności, pracy w zespole i zasad panujących w firmie. Inaczej jest w Chinach – tam priorytetem są dobre wyniki z egzaminów, a wejście na rynek pracy następuje z reguły dopiero po skończeniu szkoły lub w trakcie obligatoryjnych staży.

Krzysztof Inglot zaznacza, że nie ma jednego idealnego modelu. – Łączy je jednak wspólny mianownik, a mianowicie to, że większość rozwiniętych gospodarek stara się stopniowo przygotować młodych ludzi do wejścia na rynek pracy. Różnią się jedynie narzędzia. Jedni stawiają na edukację dualną, inni na praktyki, a jeszcze inni na ograniczenie liczby godzin pracy. Celem jest jednak zdobycie doświadczenia bez utraty jakości edukacji – wskazuje.

W Polsce funkcjonują narzędzia zachęcające młodych do podejmowania pierwszej pracy, takie jak ulga podatkowa dla osób do 26. roku życia, programy stażowe, Akademickie Biura Karier czy projekty realizowane we współpracy uczelni z przedsiębiorstwami. Zdaniem eksperta największym wyzwaniem pozostaje jednak dalszy rozwój współpracy między światem nauki i biznesu oraz popularyzacja zdobywania doświadczenia zawodowego już na etapie edukacji. – Polska nie ma problemu z brakiem narzędzi wspierających młodych, choć współpraca biznesu i nauki wciąż nie jest wystarczająco rozwinięta. Mamy za to atrakcyjne rozwiązania podatkowe czy rozwijające się programy stażowe. Wyzwaniem pozostaje jednak zmiana sposobu myślenia. Kilka miesięcy praktyk, udział w projekcie czy pierwsza odpowiedzialność zawodowa często okazują się dla pracodawcy równie ważne jak sam dyplom. Im wcześniej młody człowiek zetknie się z realnym środowiskiem pracy, tym łatwiej odnajdzie się po zakończeniu edukacji – podsumowuje Krzysztof Inglot.

Czytaj także:

Dyplom przestaje być przepustką do kariery? Rynek pracy stawia na praktykę

Absolwenci uczelni zawodowych szybciej znajdują pracę i więcej zarabiają

67% młodych Polaków chciałoby zamienić pasję w zawód

fot. magnific.com
oprac. /kp/